Drijfmest

Kwaliteit drijfmest

Met het windstille weer van de afgelopen weken was goed te ruiken dat drijfmest op verschillende plaatsen wordt uitgereden. Deze soms penetrante lucht is trouwens een indicatie dat de kwaliteit van de drijfmest niet top is. Goede mest stinkt namelijk niet omdat deze niet is gaan rotten, maar is gaan fermenteren. Bovendien zorgt goede mest voor minder emissies, is het beter voedsel voor het bodemleven en heeft het een hogere bemestingsefficiëntie. Onderzoek vanuit het project TopMest liet zien dat er grote verschillen in kwaliteit zitten tussen drijfmest van verschillende veehouders.

Wat is goede mest?

Goede mest is gerijpt en stinkt niet. Het bestaat overwegend uit melkzuurbacteriën en bacillen met een pH-waarde rond 7 en een EC-waarde lager dan 16. Daarnaast bevat het voldoende koolstof (C/N > 10), is het dun en vloeibaar, homogeen en kleeft het niet. Daarnaast bevat het weinig ammoniak en zwavelgas, waarvan het laatste schadelijk is voor het bodemleven. Dit zwavelgas is wat u vaak goed ruikt wanneer het uitgereden wordt en is dus een eerste indicatie dat de kwaliteit beter kan.

Slechte mest

Slecht mest is gaan rotten en bevat te veel stikstof in de vorm van nitraat. Het probleem is dat planten nitraat snel opnemen en vervolgens energie en suikers nodig hebben om dit nitraat te verwerken. Deze suikers kunnen vervolgens niet worden uitgescheiden als exudaten aan het bodemleven. De plant-bodem-interactie, waar in de regeneratieve landbouw op gefocust wordt, is er op deze manier niet.

Slechte mest bestaat uitsluitend uit rottingsbacteriën en heeft een alkalische pH-waarde, hoger dan 7,3. Daarnaast heeft het een EC-waarde hoger dan 20, is het kleverig en bevat het daarnaast veel ammoniak en zwavelgas.

Hoe te sturen?

Wanneer mest wordt uitgereden is er eigenlijk niet meer te sturen. De belangrijkste knop om aan te draaien is het voer dat in de koe gaat. Dit bepaalt namelijk ook wat er uit de koe komt en in de mestput belandt. Een belangrijke parameter hiervoor is het ureumgehalte in de melk. Daarnaast kan extra koolstof worden toegevoegd aan de mestput en is de keuze voor boxenstrooisel belangrijk.

Lachgasemissie

Naast het positieve effect van goede mest op het bodemleven, zorgt het ook voor een stuk minder lachgasproductie. Bij slechte, rottende mest ontstaat meer lachgas (N2O). Het effect van lachgas kan tot ruim 300 keer sterker zijn op de opwarming van de aarde dan CO2. Kortom, het is de verwachting dat de lachgasemissie ook sterk omlaag zal moeten de komende jaren.

Meten is weten

Meet de EC- en pH-waarden eens voordat de mest uitgereden wordt. Dit geeft al een goede indicatie van de kwaliteit van de mest. Kijk er eens goed naar, ruik er ook eens goed aan en u heeft een goede indruk. Voor een goede plant-bodem-interactie is goede mest eigenlijk onmisbaar. Hiervoor is ook een goede samenwerking tussen akkerbouwer en veehouder onmisbaar. Alleen een langetermijnaanpak voor beide partijen maakt dit mogelijk.